Wszystkie aktualności

Co pochodzi z późnego folkloru, co łączy się z Nocą Świętojańską, a czego nie możemy pewnie przypisać dawnym Słowianom? Noc Kupały: najkrótsza noc Zmierzch nie chce zapaść do końca. Nad koronami drzew długo trzyma się blady pas światła, a kiedy w końcu robi się ciemno, na dalekich wzgórzach zaczynają wyrastać ognie. Najpierw jeden, potem drugi, potem cały łańcuch pomarańczowych punktów przy osadach, których stąd nie widać. Wiatr przynosi woń dymu i cienką, urywaną pieśń, któr

Ognisko domowe, palenisko, żywy ogień, zakazy i ostrożny trop prowadzący do Swarożyca. Wyobraź sobie dom sprzed tysiąca lat po zmroku. Głównym źródłem ciepła i światła jest piec albo otwarte palenisko. Przy nim przygotowuje się jedzenie, suszy mokre rzeczy i zbiera po zakończeniu pracy. Gdy ogień gaśnie, dom traci naraz ciepło, światło i możliwość ugotowania strawy. Ten sam płomień mógł jednak w jednej chwili strawić dach i cały dobytek. W świecie, w którym ogień był codzienn

Budzisz się i nie możesz się poruszyć. Na piersi czujesz ciężar, w pokoju wyczuwasz obecność, której nie widać, a powietrza jakby nagle mniej. Trwa to kilkanaście sekund, potem mija. Dziś takie doświadczenie moglibyśmy rozpoznać jako paraliż przysenny. W polskich zapisach ludowych takie doświadczenie miało starsze i bardziej osobowe wyjaśnienie: zmora przyszła w nocy i usiadła śpiącemu na piersi. Zmora należy do często opisywanych postaci późnej demonologii ludowej. Łączy opo

Czy lipa rzeczywiście była świętym drzewem Słowian? Sprawdzam, co wynika ze źródeł, co zapisano w późniejszym folklorze, a co dopowiedziała współczesna wyobraźnia.